Aktualności

WARTO WIEDZIEĆ! POTRĄCANIE NALEŻNOŚCI Z WYNAGRODZENIA ZA PRACĘ

Bartosz Świrski 2015-01-20 08:40 Kategoria: Porady prawne

W środowisku kierowców zawodowych kwestia przepałów jest często przedmiotem sporów z pracodawcami. Zdarza się bowiem, że pracodawcy potrącają pracownikom z wynagrodzenia za pracę kwoty wynikające z tzw. „przepałów”, mimo, iż oni się na to nie zgadzają.

Niewtajemniczonym wypada wyjaśnić, że tzw. „przepały” w środowisku kierowców zawodowych oznaczają przekroczenie przez kierowcę ustalonych przez pracodawcę norm zużycia paliwa w pojeździe.

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że stosowanie do regulacji zawartych w Kodeksie pracy, pracodawca nie ma prawa potrącać pracownikowi z należnego mu wynagrodzenia żadnych tego typu należności bez zgody pracownika. Zgodnie z Kodeksem pracy pracodawca może potrącać pracownikowi z należnego mu wynagrodzenia za pracę bez zgody pracownika jedynie takie należności jak:

  • należności, które są stwierdzone tytułem wykonawczym (np. prawomocny wyrok sądu powszechnego, czy ugoda między pracownikiem a pracodawcą zawarta przed sądem lub w formie aktu notarialnego),
  • zaliczki pieniężne uprzednio wypłacone pracownikowi na poczet przyszłego wynagrodzenia,
  • kary pieniężne przewidziane w art. 108 § 1 i 2 Kodeksu pracy.

Potrącanie pracownikowi należności innych niż wymienione w powyższym katalogu jest zakazane, chyba że pracownik wyraża na to zgodę. W tym miejscy należy zaznaczyć, że zgoda pracownika na potrącenia nie może być blankietowa. Innymi słowy niedopuszczalne jest, aby pracownik wyrażał zgodę na potrącanie mu z wynagrodzenia za pracę należności, które mogą wystąpić w przyszłości, i których wysokość w chwili wyrażania zgody nie jest jeszcze znana.

Czynienie pracownikowi przez pracodawcę zarzutów braku umiejętności ekonomicznej jazdy i potrącanie z należnego mu wynagrodzenia za pracę kosztów ponadnormatywnego zużycia paliwa jest niedopuszczalne, zwłaszcza, że często pracodawca ustala normy spalania paliwa jedynie na zasadzie „wyczucia”, które przecież nie może stanowić skutecznej podstawy do formułowania przeciwko pracownikowi jakichkolwiek roszczeń. Często też u pracodawcy nie obowiązują żadne regulaminy, ani choćby porozumienia z pracownikami, z których to wynikałoby w sposób jednoznaczny, obiektywny i przejrzysty jakie normy spalania obowiązują dla konkretnych pojazdów ciężarowych, którymi poruszają się pracownicy.

Nawet, gdy pracodawca wprowadzi regulamin pracy ustalając w nim normy zużycia paliwa dla pojazdów lub ustalił takie normy w umowie o pracę, odpowiedzialność finansowa pracownika za ich przekroczenie nie byłaby jeszcze przesądzona, ponieważ dodatkowo musiałyby zostać przez pracodawcę udowodnione przesłanki odpowiedzialności materialnej pracownika za szkodę wyrządzona pracodawcy, statuowane przez Kodeks pracy. Do tych przesłanek zalicza się:

  • powstanie szkody w majątku pracodawcy,
  • niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków pracowniczych,
  • wina pracownika,
  • normalny (adekwatny) związek przyczynowy między działaniem pracownika a niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem obowiązków pracowniczych (zgodnie z art. 115 Kodeksu pracy pracownik odpowiada tylko za szkodę rzeczywistą i normalne następstwa swojego działania lub zaniechania),
  • bezprawność działania lub zaniechania pracownika.

W kontekście powyższego katalogu przesłanek warunkujących odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy wydaje się być oczywistym, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków przez pracownika nie może być – na zasadzie automatyzmu - utożsamiane z bezprawnością jego zachowania. Ewentualne niewywiązywanie się przez pracownika z ciążących na nim obowiązków może przecież wynikać z przyczyn od niego niezależnych, np. w następstwie ustalenia przez pracodawcę normy zużycia paliwa na poziomie niemożliwym do osiągnięcia, bez uwzględnienia szeregu czynników zmiennych jak np. ukształtowania terenu, warunków drogowych, etc. Nie jest również wykluczone, że zwiększone zużycie paliwa może wynikać z incydentów drogowych, takich jak np. korki, a w takich przypadkach nie może być mowy, aby pracownik ponosił winę za nieosiągnięcie przez pracodawcę spodziewanych korzyści z działalności gospodarczej, która w przypadku „przepałów” wyraża się w ilości zużytego paliwa.

Konkludując zarówno pracownicy jak i pracodawcy powinni pamiętać, że pociągnięcie pracownika do odpowiedzialności za jakąkolwiek szkodę wyrządzoną pracodawcy musi poprzedzać udowodnienie przez pracodawcę faktu poniesienia szkody i jej wysokości. Niemożność udowodnienia przez pracodawcę okoliczności warunkujących odpowiedzialność odszkodowawczą pracownika, może skończyć się dla pracodawcy wypowiedzeniem przez pracownika umowy o pracę z winy pracodawcy i żądaniem zapłaty odszkodowania. W sprawie, która stała się asumptem do napisania niniejszego artykułu samo matematyczne wyliczenie ponadnormatywnego zużycia paliwa nie przesądza jeszcze o istnieniu szkody po stronie pracodawcy. W opisywanej sytuacji szkoda ta nie może być udowodniona przez pracodawcę, ponieważ sporne między pracownikiem a pracodawcą normy zużycia paliwa często nie uwzględniają szeregu istotnych opisanych wyżej zmiennych czynników wpływających na zwiększenie zużycia paliwa w pojazdach, którymi się porusza pracownik. Ponadto w opisywanych przypadkach pracodawca często nie zapewnia pracownikowi żadnych form szkolenia mającego na celu nauczenie go ekonomicznej jazdy jakiej się od niego oczekiwało. Niestworzenie pracownikowi warunków umożliwiających ekonomiczną jazdę pojazdem samochodowym można włączyć do dziedziny ryzyka związanego z działalnością zakładu, którego to ryzyka pracownik nie ponosi, a w konsekwencji nie można mu zarzucić zawinionego działania.

Radca prawny Bartosz Świrski
Kancelaria Radcy Prawnego Bartosz Świrski
ul. Żółkiewskiego 5/5
99-300 Kutno
Tel. 793 571 440
e-mail: radca.swirski@gmail.com
facebook: www.facebook.com/RADCASWIRSKI

Popularne artykuły

Partnerzy

Agencja Rozwoju Regionu Kutnowskiego S.A. Urząd Miasta Kutno Centrum informacji technicznej i biznesowej Kutnowski Klaster Technologiczny

Chcesz zostać naszym partnerem?